تاثیر هورمون ها بر رشد مو، ریزش مو و یا طاسی سر یکی از مباحث مهم و مسائلی است که در طول دهه های گذشته بسیاری از دانشمندان و متخصصین بر روی آن تحقیقات و مطالعات فراوانی انجام داده اند. آگاهی از دلایل ریزش مو می تواند کمک بزرگی به پیشگیری از ریزش، از دست دادن موهای سر، درمان طاسی سر و همچنین درمان ریزش مو در سایر نقاط بدن از جمله سر و ابروها نماید.
از درمان طاسی ارثی گرفته تا درمان چربی موی سر و یا تکنیک های بازسازی و ترمیم مو (از جمله روش PRP مو و یا ترمیم مو که در برخی مواقع با کاشت موی مصنوعی شناخته می شود) همه مسائلی هستند که در طول سال های گذشته مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته اند. یکی از نکات مهم در خصوص ریزش مو، مسئله تاثیر هورمون های مردانه و یا زنانه در مردان و زنان است که در این روند تاثیر مستقیم دارد. در این مقاله قصد داریم به تاثیر این موضوع بپردازیم تا در صورت مواجه شدن با مشکلات کم پشتی و یا ریزش مو، موضوع هورمون ها را پیش از درمان مورد بررسی بیشتر قرار دهیم.
حتما درباره اصطلاحاتی مانند استروژن و رشد مو، هورمون رشد موی سر (یا صورت)، هورمون مو و یا تاثیر پروژسترون بر رشد مو شنیده اید. همه این موارد به خوبی نشان دهنده میزان اهمیت هورمون های بدن انسان بر رشد مو است. حال ببینیم هورمون چیست؟
هورمون در حقیقت ماده ای شیمیایی است که جنس آن از مواد استروئیدی و شیمیایی است که در غدد بدن ترشح می شوند و وارد جریان خون می شود. به این ترتیب هورمون ها بر روی سلول های بدن تاثیر می گذارند. هورمون ها به چند دسته تقسیم بندی می شوند که عبارتند از:
از معروف ترین هورمون های موجود در بدن انسان می توان به انسولین، هورمون های جنسی (استروژن، پروژسترون و تستوسترون)، هورمون رشد، هورمون های تیروئید، پاراتورمون، کورتیزول، اکسی توسین، پرولاکتین و غیره را نام برد که هر کدام نقش مهمی را در بدن ایفا می کنند، به خصوص هورمون های جنسی که نقش کلیدی و تعیین کننده ای دارند و به خصوص بر رشد موها تاثیر مستقیم دارند.
از میان سه هورمون نام برده تستوسترون (Testosterone) در بدن هر دو جنس مرد و زن ترشح می شود. هورمون های استروژن (Estrogen) و پروژسترون (Progesterone) هورمون های زنانه هستند. از طرف دیگر میزان ترشح هورمون های بدن نیز مهم است و در صورتی که تعادل آن ها بهم بخورد، ممکن است عوارض جانبی بر روی بدن مردان و زنان داشته باشد و فرد نیاز به مراجعه به پزشک و درمان داشته باشد (برای مثال افزایش قند خون و کاهش و یا قطع انسولین).
این وضعیت به ویژه در بدن خانم ها حساس تر است و عوارض ناشی از عدم تعادل هورمون ها ممکن است در بدن آن ها عوارض بیشتری را از خود نشان دهد.
البته هر یک از این موارد ممکن است کم یا زیاد باشند و در مواردی با استفاده از قرص و دارو به راحتی بتوان عوارض کاهش یا افزایش هورمون ها را تا حد زیادی کنترل کرد. ناگفته نماند که اختلال در ترشح هورمون های بدن، هر یک عوارض خاصی را ممکن است ایجاد کند.
حال که با ماهیت هورمون ها آشنایی بیشتری پیدا کردید، در ادامه به این سوال پاسخ خواهیم داد که هورمون ها چه تاثیری بر روی موی سر و یا سایر نقاط بدن دارند:
بیماری قند (دیابت) یکی از خطرناک ترین بیماری هاست. هورمون انسولین در بدن انسان بصورت عادی ترشح می شود، ولی اگر قند خون از حد معینی افزایش پیدا کند و یا بدن به دلایلی نتواند به ترشح انسولین ادامه دهد، بیماری دیابت بروز می کند که ممکن است عوارضی مانند افزایش رنگدانه های پوست، قرمز شدن صورت و عوارض دیگر شوند. در مواردی هم ممکن است فرد به دلایلی از جمله مقاومت به انسولین، دچار پرمویی در قسمت های مختلف بدن شود.
غده تیروئید یکی از مهم ترین غدد بدن انسان است که پرکاری و کم کاری آن می تواند عوارض جدی در بر داشته باشد. علائم هر یک از این دو حالت نیز با یکدیگر فرق دارد و متاسفانه در طول دهه های گذشته آمار افراد مبتلا به ناراحتی های تیروئید به خصوص در بین خانم ها افزایش پیدا کرده است.
پرکاری تیروئید می تواند عوارضی مانند تعریق زیاد، افزایش رنگدانه های پوست، خارش، تورم در برخی نواحی از جمله ساق پا را در پی داشته باشد.
کم کاری تیروئید که بیشتر در خانم ها اتفاق می افتد نیز عوارض و علائمی از جمله متورم یا خشک شدن پوست، کبود شدگی و یا زرد شدن پوست و از طرف دیگر کاهش رشد موها و افزایش ریزش مو به همراه دارد. این مسئله نه تنها می تواند منجر به ریزش موهای سر، بلکه ممکن است منجر به ریزش و یا کم پشت شدن موهای ابرو نیز شود. در صورت عدم درمان به موقع این معضل فرد می بیست به دنبال راهکارهای برای درمان ریزش مو و یا حتی درمان طاسی سر همچون کاشت مو باشد.
هورمون های تستسترون، استروژن و پروژسترون از هورمون های تاثیرگذار بدن بر روی پوست و مو هستند. در زنانی که دچار افزایش این نوع هورمون ها هستند معمولا علائمی مانند چاقی، پرمویی در نقاط مختلف بدن - از جمله صورت - و ریزش موی سر بروز می کند. اما از طرف دیگر کاهش این هورمون ها می تواند علائمی مانند کاهش چربی طبیعی پوست و خشک شدن آن داشته باشد.
از طرف دیگر در سال های اخیر مشاهده شده است جوانانی که به دلیل انجام برخی فعالیت های سنگین ورزشی همچون بدن سازی و یا انجام برخی ورزش های سنگین بطور حرفه ای، اقدام به مصرف برخی داروهای حاوی هورمون تستوسترون کرده اند که این موضوع منجر به ریزش موی سر و از طرف دیگر پرمویی در ناحیه صورت و یا نواحی دیگر بدن شود.
در جدول زیر به صورت خلاصه تاثیر هورمون های اشاره شده بر روی موی سر و سایر نقاط بدن توضیح داده شده است:
| هورمون | تاثیر بر روی موی سر | تاثیر بر روی سایر نقاط بدن |
| انسولین | افزایش احتمال نازک شدن و یا ریزش مو در برخی از افراد | افزایش احتمال ضخیم شدن موهای زائد با افزایش میزان انسولین |
| تیروئید | کاهش رشد مو، نازک شدن و افزایش میزان ریزش مو و ابرو با کاهش یا افزایش میزان آن در بدن | خشکی مو، کم پشتی و یا کم شدن میزان تراکم مو در سایر قسمت های بدن با کاهش میزان تیروئید کم پشتی و نازک شدن مو در سایر نقاط بدن با افزایش میزان تیروئید |
| تستسترون | امکان کاهش رشد و افزایش میزان نازکی موی سر با کاهش میزان تستسترون در افرادی که دارای مشکلات ارثی مو هستند، افزایش تستسترون می تواند منجر به ریزش و نازکی مو شود | کاهش میزان تراکم مو در ناحیه ریش و سبیل با کاهش میزان تستسترون افزایش میزان مو و ضخامت آن در نواحی مختلف (ریش و سبیل، بدن و...) با افزایش میزان تستسرون |
| استروژن | کاهش حجم مو و افزایش نازکی و احتمال ریزش با کاهش میزان استروژن افزایش مدت زمان فاز رشد مو (تاخیر در رشد موها) و افزایش میزان ضخامت مو و پرپشت تر دیده شدن آن با افزایش استروژن | افزایش احتمال رشد ضخیم تر موهای زائد در بردن با کاهش استروژن افزایش احتمال کم شدن موی زائد در صورت و بدن با افزایش میزان استروژن |
| پروژستریون | افزایش احتمال نازکی و ریزش مو با کاهش میزان آن در بدن امکان حفظ بیشتر مو و افزایش میزان ضخامت با افزایش میزان پروژسترون در بدن | افزایش احتمال میزان ضخامت موی زائد در برخی از افراد با کاهش میزان پروژسترون احتمال کاهش رشد میزان موهای زائد ضخیم با افزایش پروژسترون |
نکته: در افرادی که دچار مشکلات ارثی مو یا DHT هستند، موی سر بسیار حساس تر می باشد و در اثر تغییرات هورمونی امکان کم پشتی و ریزش مو در آن ها بسیار بیشتر است. نکته جالب در این خصوص این است که در این افراد شاهد افزایش میزان رشد مو در ناحیه بدن و ریش و سبیل آن ها هستیم.
خوشبختانه امروزه با مراجعه به موقع به پزشک به راحتی می توان فهمید که فرد دچار مشکلات هورمونی است یا خیر. در هر صورت نیازی به نگرانی نیست چرا که پس از درمان مشکلات هورمونی در صورتی که فرد دچار ریزش شدید مو نشده باشد، می تواند با مراجعه به یک کلینیک و مراکز معتبر پوست و مو، جهت برطرف کردن این مشکل با استفاده از تکنیک های جدید مانند PRP مو، ترمیم مو (کاشت موی مصنوعی) و... اقدام به بازگشت موهای از دست رفته خود نماید.
همچنین در صورتی که فرد دچار ریزش موی سر شدید و یا طاسی سر در نقاط وسیعی از سر شده باشد، می توان با استفاده از جدید ترین متد های کاشت مو همچون کاشت مو به روش SUT (در صورت دارا بودن شرایط کاشت مو) اقدام به بازگشت موهای از دست رفته خود نماید.
© تمامی حقوق این وبسایت متعلق به مرکز تخصصی رنسانس میباشد . طراحی سایت وسئو : آویناپرداز
